Wsparcie dla emerytów

Kategoria: Prawo w służbie

Kiedy funkcjonariusz przechodzi na zaopatrzenie emerytalne, często traci kontakt z macierzystą jednostką. Nie oznacza to jednak, że jest pozbawiony wsparcia finansowego ze strony byłego pracodawcy, czyli PSP.



Funkcjonariusz, oprócz uposażenia z tytułu pełnienia służby, ma prawo do różnych innych form dofinansowania ze strony pracodawcy. Należą do nich między innymi: zasiłek na zagospodarowanie, pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zapomoga, zasiłek pogrzebowy oraz najpowszechniejsze: dopłata do wypoczynku i przejazd raz w roku na koszt jednostki PSP. Co prawda w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej nie nazywa się tego wsparcia świadczeniem socjalnym, ale w swojej istocie takim właśnie jest. Dlatego tematyka świadczeń socjalnych przysługujących strażakowi oraz członkom jego rodziny, zarówno w trakcie służby czynnej, jak i w odniesieniu do emerytów i rencistów oraz członków ich rodzin, nie jest szczególnie dobrze znana.

 

Często strażacy w trakcie pełnienia służby nie zdążą poznać swoich praw w zakresie przyszłych świadczeń socjalnych. Istotną rolę w przekazywaniu tych informacji odgrywają więc później koła związków emerytów i rencistów pożarnictwa. Jednak stowarzyszenia te nie są w stanie dotrzeć do wszystkich uprawnionych. Dotyczy to szczególnie osób otrzymujących renty rodzinne oraz tzw. dekretowców, czyli byłych funkcjonariuszy pożarnictwa, którzy pobierają emerytury mundurowe.

Zajmując się tą tematyką, niejednokrotnie spotykam się z wpływającymi do komendanta głównego PSP pismami byłych funkcjonariuszy pożarnictwa lub ich bliskich, z prośbą o wsparcie finansowe, w związku z ponoszonymi dużymi kosztami leczenia czy trudną sytuacją bytowo-materialną. Z uwagi na obowiązujące uwarunkowania prawne, wnioski te często muszą być uzupełniane o inne wymagane formalnie dokumenty. Zdarza się również, że są przesyłane do kierowników jednostek organizacyjnych PSP, w celu rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W poniższym artykule postaram się przybliżyć ten obszar naszej służby, by rozpropagować tego typu formę wsparcia dla potrzebujących koleżanek i kolegów – emerytów i rencistów pożarnictwa oraz członków ich rodzin.

Komu i jakie wsparcie?

Zgodnie z zapisami art. 27 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (DzU z 2016 r., poz. 708, ze zm.) osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego oraz członkom ich rodzin przysługuje prawo do świadczeń socjalnych z tworzonego na ten cel funduszu socjalnego. Osobami uprawnionymi są: emeryci i renciści, renciści rodzinni oraz członkowie ich rodzin. Do grona tych ostatnich zaliczamy:

  1. zapomogi pieniężne,

  2. dopłaty do kosztów leczenia oraz zwrot części kosztów opieki paliatywno-hospicyjnej,

  3. zwrot części kosztów pogrzebu uprawnionego, niezależnie od przysługującego z tego tytułu zasiłku pogrzebowego,

  4. dopłaty do kosztów zakwaterowania, wyżywienia i leczenia w sanatoriach lub uzdrowiskach,

  5. dopłaty do kosztów wypoczynku indywidualnego i zbiorowego, a także do innych form rekreacji,

  6. dopłaty do kosztów zorganizowanego wypoczynku dzieci i młodzieży w postaci obozów i kolonii oraz innych form działalności socjalnej,

  7. dopłaty do korzystania z różnych form działalności kulturalno-oświatowej.

Jak uzyskać pomoc?

Świadczenia socjalne przyznawane są na wniosek uprawnionego, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia z 9 września 2004 r. Do wniosku należy dołączyć odcinek emerytury lub renty albo kopię (kserokopię) ostatniej decyzji emerytalnej oraz dokumenty uzasadniające przyznanie świadczenia socjalnego, w szczególności rachunki, faktury, zaświadczenia. Wniosek kieruje się do komórki socjalnej lub osoby wyznaczonej do załatwiania spraw socjalnych w jednostce organizacyjnej PSP, właściwej ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionego. Ponieważ komisje socjalne powoływane są tylko w komendach wojewódzkich, szkołach i Komendzie Głównej PSP, może to stanowić istotne utrudnienie w korzystaniu ze świadczeń – przeszkodą w tym przypadku może być np. duża odległość do miasta wojewódzkiego czy zły stan zdrowia świadczeniobiorcy. Dlatego też emeryci i renciści mogą składać wnioski nie tylko osobiście, lecz także korespondencyjnie lub za pośrednictwem komend powiatowych (miejskich) PSP, tj. swoich byłych jednostek. Jednostki te przesyłają stosowne wnioski do komisji socjalnej w komendzie wojewódzkiej. Wnioski mogą być także składane za pośrednictwem organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów.

Komisja, po rozpatrzeniu wniosku i zapoznaniu z całością dokumentacji, przedstawia komendantowi propozycję co do sposobu załatwienia sprawy, a w szczególności wskazuje propozycję wysokości świadczenia. Świadczenia socjalne przyznaje kierownik jednostki organizacyjnej, uwzględniając sytuację życiową, rodzinną i materialną uprawnionego. Zaznaczyć należy, że pierwszeństwo w korzystaniu ze świadczeń socjalnych przysługuje uprawnionym:

 

Co ważne, wysokość przyznawanych świadczeń w dużej mierze uzależniona jest od środków finansowych będących w dyspozycji danego kierownika jednostki oraz liczby wpływających wniosków. W tabeli przedstawiono dane dotyczące liczby osób uprawnionych do zaopatrzenia emerytalnego w ramach formacji z ostatnich 5 lat.

Jednocześnie, na wykresie przedstawiono dane dotyczące liczby i wysokości przyznanych świadczeń w 2015 r., z podziałem na ich rodzaj. Prezentowane dane pochodzą od wszystkich kierowników jednostek organizacyjnych, przy których powołane są komisje socjalne.

Najwięcej środków finansowych przeznaczanych jest na dopłaty do kosztów leczenia oraz zapomogi – stanowią one 60% wydatkowanych środków. Są to głównie wydatki związane z zakupem lekarstw i środków opatrunkowych, konsultacji medycznych, zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, leczenia szpitalnego itp. Z kolei wnioski o zapomogi dotyczą trudnej sytuacji materialno-bytowej uprawnionego, indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych czy długotrwałej choroby lub śmierci. Biorąc pod uwagę wysokość środków i liczbę przyznanych świadczeń, są to świadczenia „najwyżej płatne”.

Dopłata do różnych form działalności kulturalno-oświatowej to 21% przyznawanych środków. Ten rodzaj świadczenia służy do refundacji organizowanych przez koła emerytów wycieczek, spotkań okolicznościowych, a także zakupu wieńców czy zniczy dla zmarłych strażaków. Tego typu form działalności dotyczy największa liczba wniosków, co z kolei przekłada się na średnią wysokość pojedynczego świadczenia, która jest najniższa spośród pozostałych. Czwartym pod względem liczebności rodzajem świadczeń są świadczenia związane z wypoczynkiem indywidualnym oraz innymi formami rekreacji: wycieczkami, obozami, wczasami, pobytami w ośrodkach wczasowych, itp. Pozostałe rodzaje świadczeń sytuują się na podobnym poziomie, zarówno pod względem liczby, jak i wysokości przyznanych świadczeń.

Reasumując, fundusz świadczeń socjalnych w dużej mierze stanowi niebagatelną pomoc finansową, na którą mogą liczyć weterani pożarnictwa oraz ich rodziny.

Wykres: świadczeniaTabela 1 

bryg. Marcin Wilczyński jest zastępcą dyrektora Biura Kadr i Organizacji w KG PSP

grudzień 2016