Rekordowy rok
2 Maja 2018Zewidencjonowane przez Państwową Straż Pożarną interwencje jednostek ochrony przeciwpożarowej w 2017 r. osiągnęły rekordową liczbę 519 902 zdarzeń.
Bariera połowy miliona meldunków zapisanych w SWD PSP jak dotąd została przekroczona tylko raz - w 2010 r., kiedy odnotowaliśmy gwałtowny wzrost liczby miejscowych zagrożeń, związanych przede wszystkim z intensywnymi opadami deszczu.
Liczba interwencji na przestrzeni lat rośnie i zgodnie z utrzymującą się tendencją może wzrosnąć do ponad 600 tys. jeszcze przed 2030 r. Wzrost lub spadek liczby zdarzeń w danym roku uzależniony jest jednak od występujących zjawisk pogodowych, szczególnie silnych wiatrów i gwałtownych opadów atmosferycznych.
Wykres 1.Liczba zdarzeń z udziałem jednostek ochrony przeciwpożarowej w latach 2000-2017 z prognozowaną linią trendu (opracowanie własne na podstawie danych z SWD PSP)
Pożary w mniejszości
Liczba pożarów w 2017 r. to już jedynie tylko nieco ponad 24% wszystkich zdarzeń (24,22%). Wzrost o 23% liczby miejscowych zagrożeń w stosunku do 2016 r. był ściśle związany z wichurami, które przeszły przez Polskę. Dla porównania - w 2016 r. miejscowych zagrożeń wskutek silnych wiatrów zanotowano 56 694, czyli o 45% mniej niż w 2017 r. Udział zdarzeń wywołanych przez silne wiatry w 2017 r. to prawie 20% wszystkich interwencji jednostek ochrony przeciwpożarowej. Dane według rodzaju miejscowego zagrożenia w zależności od wielkości zdarzenia zostały przedstawione w tabeli 1 - ponad 27% zdarzeń to miejscowe zagrożenia powstałe podczas oddziaływania sił przyrody.
| Wielkość/Rodzaj | Małe | Lokalne | Średnie | Duże | Gigantyczne | RAZEM |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Silne wiatry | 5 245 | 98 020 | 231 | 12 | 1 |
103 509 |
| Przybory wód | 552 | 4 820 | 55 | 18 | 1 |
5 446 |
| Opady śniegu | 236 | 5 986 | 14 | 0 | 0 | 6 236 |
| Opady deszczu | 1 756 | 23 637 | 107 | 17 | 0 | 25 517 |
| Chemiczne i ekologiczne | 280 | 8 667 | 885 | 34 | 0 | 9 866 |
| W transporcie drogowym | 3 618 | 62 051 | 2 181 | 44 | 0 |
67 894 |
| W transporcie kolejowym | 49 | 339 | 48 | 5 | 0 |
441 |
| W transporcie lotniczym | 18 | 42 | 9 | 1 | 0 |
70 |
| Na obszarach wodnych | 1 052 | 3 155 | 590 | 22 | 1 |
4 820 |
Opracowanie własne na podstawie danych z SWD PSP
Rosnący udział alarmów fałszywych spowodowany jest wyposażaniem coraz większej liczby obiektów w systemy przeciwpożarowe. Warto odnotować, że maleje liczba alarmów złośliwych. W ubiegłym roku wynosiła niecałe 3,5% wszystkich zdarzeń.
Wykres 2. Liczba zdarzeń z udziałem jednostek ochrony przeciwpożarowej w 2017 r. według rodzaju zdarzenia (opracowanie własne na podstawie danych z SWD PSP)
W 2017 r. w działaniach ratowniczo-gaśniczych udział brało ogółem prawie 1850 tys. strażaków (PSP) i ponad 1733 tys. druhów (według statystyk prowadzonych przez PSP). Liczba członków OSP uczestniczących w działaniach wzrosła w stosunku do 2016 r. o 25% (OSP w KSRG - wzrost o 22%, wśród pozostałych OSP o około 35%). Generalnie w działaniach ratowniczych udział brało ponad 1311 tys. członków OSP jednostek włączonych do KSRG i ponad 421 tys. członków OSP spoza systemu. Należy zaznaczyć, że dane liczbowe odnoszą się do sumy ratowników z każdego zdarzenia.
Liczba interwencji oraz ratowników biorących udział w zdarzeniach rośnie nie tylko ze względu na występowanie gwałtownych zjawisk atmosferycznych, lecz także z powodu zwiększania zakresu działań jednostek ochrony przeciwpożarowej. Większy udział druhów w zdarzeniach to również zasługa rosnącego potencjału krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Na koniec 2017 r. do systemu włączonych było już 4376 jednostek ochotniczych straży pożarnych, w których działa (według danych Komendy Głównej PSP) ponad sto tysięcy (101 468) członków OSP spełniających wymagania bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych (wiek 18-65 lat, badania lekarskie, szkolenie pożarnicze).
W działaniach ratownicy PSP i OSP biorą udział samodzielnie bądź wspólnie. Samodzielne działania PSP to prawie połowa wszystkich zdarzeń w 2017 r., 20% to działania wspólne PSP i OSP, a pozostałe 30% - samodzielne działania druhów.
Wykres 3. Działania jednostek ochrony przeciwpożarowej w 2017 r. z podziałem na samodzielne i wspólne PSP z OSP (opracowanie własne na podstawie danych z SWD PSP)
W 2017 r. podczas ponad 519 tys. zdarzeń śmierć w pożarach poniosło czterech ratowników, w tym dwóch strażaków, a 324 zostało rannych (204 strażaków). Ogółem we wszystkich zdarzeniach zaewidencjonowano 4582 ofiary śmiertelne i 68 328 osób rannych. Podczas pożarów odnotowano 475 ofiar śmiertelnych, w tym 385 w pożarach obiektów mieszkalnych. Szczegółowe dane dotyczące poszkodowanych zamieszczono w tabeli 2. Statystyka ta oparta jest na informacjach ze zdarzeń, które obejmują jedynie czas prowadzenia działań przez jednostki ochrony przeciwpożarowej.
| Nagłowek 1 | Komórka 1 | Komórka 2 | Komórka 3 | Komórka 4 |
|---|---|---|---|---|
Opracowanie własne na podstawie danych z SWD PSP
Przeprowadzona w Krajowym Centrum Koordynacji Ratownictwa i Ochrony Ludności analiza przybycia pierwszej jednostki ochrony przeciwpożarowej do zdarzenia w ostatnich 5 latach wykazała, że jako pierwsze najczęściej przybywają siły i środki PSP. W latach 2013-2017 Państwowa Straż Pożarna dojeżdżała na miejsce zdarzenia jako pierwsza w ponad 56% interwencji. Ubiegły rok odbiega od tej wieloletniej tendencji ze względu na wystąpienie dużej liczby zdarzeń związanych z usuwaniem skutków anomalii pogodowych. Powodowały one większe zaangażowanie ochotniczych straży pożarnych, w szczególności tych spoza systemu, z uwagi na niedrożność dróg dojazdu na miejsce zdarzenia, a tym samym wydłużony czas dotarcia sił PSP.
| Rok | Rodzaj zdarzenia | JRG (liczba) | JRG (udział) | OSP KSRG (liczba) | OSP KSRG (udział) |
OSP (liczba) |
OSP (udział) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2013 | P | 79 033 | 63% | 37 413 | 30% | 8 938 |
7% |
| 2013 | MZ | 143 825 | 59% | 81 999 | 33% | 19 310 |
8% |
| 2013 | razem | 222 858 | 60% | 119 412 | 32% | 28 248 |
8% |
| 2014 | P | 83 218 | 58% | 47 894 | 33% | 12 949 |
9% |
| 2014 | MZ | 148 716 | 61% | 79 314 | 32% | 17 750 |
7% |
| 2014 | razem | 231 934 | 59% | 127 208 | 33% | 30 699 |
8% |
| 2015 | P | 98 582 | 54% | 66 095 | 36% | 18 605 |
10% |
| 2015 | MZ | 156 062 | 57% | 95 663 | 35% | 20 786 |
8% |
| 2015 | razem | 254 644 | 56% | 161 758 | 35% | 39 391 |
9% |
| 2016 | P | 73 890 | 59% | 40 795 | 33% | 10 718 |
9% |
| 2016 | MZ | 164 967 | 58% | 97 939 | 34% | 21 039 |
7% |
| 2016 | razem | 238 857 | 58% | 138 734 | 34% | 31 757 |
8% |
| 2017 | P | 71 702 | 57% | 41 267 | 33% | 12 201 |
10% |
| 2017 | MZ | 185 089 | 38% | 128 987 | 27% | 170 254 |
35% |
| 2017 | razem | 256 791 | 42% | 170 254 | 28% | 182 455 |
30% |
Materiały opracowane w Wydziale Przetwarzania Danych Operacyjnych KCKRiOL na podstawie danych z SWD PSP
Analiza z zakresu przybycia pierwszej jednostki ochrony przeciwpożarowej do wypadku (zdarzenie w komunikacji drogowej z co najmniej jedną osobą poszkodowaną) wykazała, że PSP jako pierwsza służba dojeżdża do jeszcze większej liczby zdarzeń.
| ROK | JRG (liczba) | JRG (udział) | OSP w KSRG (liczba) | OSP w KSRG (udział) |
OSP spoza systemu (liczba) |
OSP spoza systemu (udział) | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2013 | 15 555 | 66,90% | 7 162 | 30,80% | 529 |
2,30% | |
| 2014 | 16 703 | 65,90% | 7 981 | 31,50% | 645 |
2,50% | |
| 2015 | 16 366 | 64,60% | 8 143 | 32,10% | 821 |
3,20% | |
| 2016 | 18 866 | 63,00% | 10 007 | 33,40% | 1 059 |
3,50% | |
| 2017 | 21 085 | 63,30% | 10 858 | 32,60% | 1 356 |
4,10% | |
| Razem | 88 575 | 64,60% | 44 151 | 32,20% | 4 410 |
3,20% |
Materiały opracowane w Wydziale Przetwarzania Danych Operacyjnych KCKRiOL na podstawie danych z SWD PSP
Rozkład procentowy dojazdu sił i środków na miejsce zdarzenia w przypadku wypadków nie wykazuje różnic w 2017 r. w stosunku do ubiegłych lat, co dodatkowo potwierdza, że wpływ na dane z tabeli 3 miał rodzaj miejscowego zagrożenia wywołany oddziaływaniem anomalii pogodowych. Reasumując, jednostki Państwowej Straży Pożarnej w ponad 60% interwencji podczas wypadków są pierwsze na miejscu zdarzenia.
mł. bryg. dr inż. Marek Marzec jest naczelnikiem Wydziału Przetwarzania Danych Operacyjnych KCKRiOL
W artykule wykorzystano dane z Systemu Wspomagania Decyzji Państwowej Straży Pożarnej oraz część analiz statystycznych sporządzonych w Wydziale Przetwarzania Danych Operacyjnych KCKRiOL.
kwiecień 2018