• Tłumacz języka migowego
Gorące pytania Ariadna Koniuch

Ścieżka kariery rzeczoznawcy

10 Września 2021

Do naszej rubryki napłynęło niedawno pytanie dotyczące ścieżki kariery, gdy cel stanowią uprawnienia rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Czytelnik jest obecnie inżynierem mechatroniki i budowy maszyn, a chciałby wiedzieć, jakie powinien podjąć kroki: kursy/szkolenia, studia podyplomowe, które pozwolą w przyszłości projektować i nadzorować systemy przeciwpożarowe. A zatem: jak zostać rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych?

Fachowej odpowiedzi udzieliła bryg. Ariadna Koniuch z Biura Rozpoznawania Zagrożeń KG PSP.

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów (DzU poz. 1505) wprowadziła do ustawy o ochronie przeciwpożarowej przepisy rozdziału 2a „Rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych”. Zaczęły obowiązywać od 30 listopada 2015 r. Regulują one kwestie ubiegania się o przyznanie prawa wykonywania zawodu rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uprawnień i obowiązków rzeczoznawcy, obowiązku samodzielnego podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz nadzoru nad działalnością rzeczoznawców. W tym artykule skupimy się na tematyce związanej z uzyskaniem prawa do wykonywania zawodu rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Rzeczoznawcą może być osoba, która ma kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu inżynier pożarnictwa [1] lub tytuł zawodowy inżynier lub magister inżynier oraz przygotowanie zawodowe potwierdzone egzaminem złożonym z wynikiem pozytywnym. Ujmując sprawę prościej, rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych może zostać inżynier, który zda egzamin. Wprowadzone w 2015 r. przepisy nie wymagają od osoby przystępującej do egzaminu na rzeczoznawcę doświadczenia zawodowego w tym obszarze, choć to z pewnością ułatwia uzyskanie wyniku pozytywnego na egzaminie lub może (w przypadkach określonych w art. 11 c ust. 6-8 ustawy o ochronie przeciwpożarowej [2]) pomóc uzyskać zwolnienie z jego części pisemnej.

Egzamin potwierdzający przygotowanie zawodowe obejmuje znajomość przepisów prawa i zasad wiedzy technicznej dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz umiejętność stosowania zawartych w nich wymagań i doboru zabezpieczeń przeciwpożarowych stosownie do tych wymagań.

Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do wykonywania zawodu rzeczoznawcy co najmniej na 30 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu składa do komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej wniosek o przyznanie prawa do wykonywania zawodu rzeczoznawcy, do którego dołącza m.in. kwestionariusz osobowy, potwierdzenie wniesienia opłaty oraz dokument potwierdzający spełnienie wymagań kwalifikacyjnych.

Egzamin składa się z dwóch części - pisemnej i ustnej. Przeprowadza go komisja, której członków powołuje spośród rzeczoznawców komendant główny PSP. Część pisemna ma sprawdzić u kandydata na rzeczoznawcę znajomość przepisów prawa i wiedzy technicznej dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz doboru zabezpieczeń przeciwpożarowych. Trwa ona 40 minut i obejmuje 40 pytań testowych, w których prawidłowa jest jedna z trzech odpowiedzi. Wynik części pisemnej egzaminu stanowi sumę punktów uzyskanych za odpowiedzi prawidłowe pomniejszoną o punkty ujemne za odpowiedzi nieprawidłowe. Warunkiem uzyskania oceny pozytywnej w części pisemnej egzaminu jest uzyskanie co najmniej 21 pkt.

Osoby, które uzyskały pozytywny wynik 2 części pisemnej, zostają dopuszczone do części ustnej. Jej termin wyznacza przewodniczący komisji egzaminacyjnej. Podczas egzaminu ustnego zdający ma za zadanie rozwiązać problemy z zakresu działania rzeczoznawcy na przykładzie opisanych przypadków. Ta część egzaminu ma sprawdzić, czy kandydat na rzeczoznawcę potrafi samodzielnie pracować z dokumentacją związaną z wykonywaniem tego zawodu, w szczególności w zakresie dokonywania oceny pod względem zgodności rozwiązań zawartych w dokumentacji projektowej z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, określania rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej oraz sporządzania ekspertyz technicznych i innych opracowań technicznych z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Aby sprawdzić umiejętność samodzielnej pracy z tą dokumentacją, komisja egzaminacyjna stawia przed zdającym problem do rozwiązania, z jakim mógłby spotkać się w przyszłej karierze zawodowej - wraz z dokumentacją projektową. Kandydat na rzeczoznawcę ma 20 minut na przygotowanie się do udzielenia odpowiedzi i może korzystać z materiałów pomocniczych (tekstów aktów prawnych, Polskich Norm oraz innych opracowań). Bezpośrednio po przeprowadzeniu części ustnej komisja egzaminacyjna rozstrzyga zwykłą większością głosów o wyniku egzaminu (pozytywnym bądź negatywnym).

Egzamin odbywa się przynajmniej raz w roku. Informacja o jego terminie i miejscu oraz o wysokości opłaty udostępniana jest w „Biuletynie Informacji Publicznej Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej” co najmniej na 60 dni przed terminem jego przeprowadzenia, a o osobach dopuszczonych do egzaminu - nie później niż na 7 dni przed egzaminem.

Jak się przygotować do egzaminu? Trzeba opanować biegle treść przepisów przeciwpożarowych oraz z zakresu ochrony przeciwpożarowej, niezbędna też jest znajomość norm z tego obszaru, a co najważniejsze - umiejętność ich zastosowania w rozwiązaniach projektowych. I jak to zwykle bywa, biegłość przychodzi wraz z doświadczeniem. W ramach rozwoju zawodowego wskazane jest również uczestniczenie w różnego rodzaju szkoleniach oraz studiach podyplomowych z tego zakresu, jednak żadne z nich nie zastąpią samodzielnej pracy z projektem i nie zagwarantują pełnego przygotowania do egzaminu.

Najbliższy egzamin odbędzie się pod koniec września tego roku, a kolejny najprawdopodobniej nie wcześniej niż w czerwcu następnego roku. Wszystkim obecnym i przyszłym zdającym życzę powodzenia!

Wszelkie niezbędne informacje, w tym treść pytań testowych z egzaminów, które odbyły się w latach 2015-2020, można znaleźć pod adresem www.gov.pl/web/kgpsp (w menu kontekstowym należy wybrać zakładkę „Co robimy”, następnie „Prewencja” i „Rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych”).

Przypisy:

  1. Kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu inżynier pożarnictwa zostały określone w art. 16a ust. 4b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (DzU z 2020 r. poz. 1123 ze zm.).
  2. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (DzU z 2021 r. poz. 869).
Ariadna Koniuch Ariadna Koniuch
do góry