Święto dumy

Międzynarodowy Dzień Strażaka to nie tylko okazja do wyrażenia przez obywateli wdzięczności za odwagę i poświęcenie strażaków, lecz także czas refleksji nad rolą tej formacji w społeczeństwie. W Polsce święto to ma szczególny charakter – łączy w sobie tradycję, wiarę oraz nowoczesne rozumienie systemu bezpieczeństwa.

4 maja strażacy na całym świecie obchodzą swoje święto, przypominając o trudzie i niebezpieczeństwach związanych z ich służbą. Data ta nie jest przypadkowa – 4 maja przypada wspomnienie świętego Floriana, uznawanego za patrona strażaków. W Polsce obchody mają uroczysty charakter i obejmują zarówno centralną ceremonię państwową, jak i lokalne wydarzenia organizowane w jednostkach PSP. To również moment, w którym szczególnie podkreśla się wysokie zaufanie społeczne do tej formacji – straż pożarna niezmiennie plasuje się w czołówce najbardziej cenionych służb publicznych.

Postać świętego Floriana od wieków wiązana jest z ochroną przed ogniem i innymi żywiołami. Według tradycji był rzymskim oficerem, który poniósł śmierć męczeńską za wiarę, a jego kult szybko rozprzestrzenił się w całej Europie. Florian stał się symbolem nie tylko walki z ogniem, lecz także gotowości do niesienia pomocy drugiemu człowiekowi, nawet za cenę poświęcenia.

Duchowa uwertura do centralnych uroczystości

Szczególne znaczenie dla środowiska strażackiego mają Centralne Obchody Dnia Strażaka organizowane w Warszawie. W wydarzeniu tym, mającym charakter państwowy, uczestniczą najwyżsi przedstawiciele władz oraz służb mundurowych. Podobnie było również w tym roku.

Zanim jednak rozpoczęły się główne uroczystości na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie, strażacy – zgodnie z corocznym zwyczajem – przemaszerowali z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr 5 Komendy Miejskiej PSP m.st. Warszawy do bazyliki katedralnej św. Michała Archanioła i św. Floriana Męczennika. Strażacka pielgrzymka to piękna tradycja kultywowana od 2004 r., kiedy do Warszawy trafiły relikwie św. Floriana, przekazane mazowieckim strażakom przez metropolitę krakowskiego kard. Franciszka Macharskiego.

W katedrze odprawiono mszę świętą w intencji strażaków oraz ich rodzin. Wśród uczestników mszy znaleźli się m.in.: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz, komendant główny Państwowej Straży Pożarnej nadbryg. Wojciech Kruczek wraz z zastępcami nadbryg. Pawłem Frysztakiem, st. bryg. Sławomirem Sierpatowskim, nadbryg. dr. inż. Grzegorzem Szyszko, prezes Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej dh Waldemar Pawlak oraz mazowiecki komendant wojewódzki PSP nadbryg. Artur Gonera.

Po duchowym uczczeniu dnia św. Floriana obchody kontynuowano na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie.

W samo południe w sercu miasta

Jeszcze przed godz. 12.00 na plac w centrum stolicy wkroczyły pododdziały uczestniczące w uroczystości, którym towarzyszyła Orkiestra Ochotniczej Straży Pożarnej z Nadarzyna. Podniosły ton obchodom już na wstępie nadał przemarsz kompanii reprezentacyjnych: Państwowej Straży Pożarnej, występującej w roli kompanii honorowej, Akademii Pożarniczej, szkół aspirantów PSP, kompanii reprezentującej Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, batalionu promowanych oraz pocztów sztandarowych.

Uroczystość rozpoczął komendant główny PSP nadbryg. Wojciech Kruczek, który powitał zgromadzonych gości. Na strażackie zaproszenie odpowiedzieli m.in.: prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki, wicemarszałek Senatu i wiceprzewodniczący Senackiego Zespołu Strażaków Maciej Żywno, reprezentujący panią marszałek Senatu, minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Adriana Porowska, kierownictwo Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (sekretarze stanu Czesław Mroczek, Magdalena Roguska, Wiesław Szczepański, Tomasz Szymański oraz podsekretarz stanu Wiesław Leśniakiewicz), przedstawiciel marszałka Sejmu oraz wiceprzewodniczący Poselskiego Zespołu Strażaków Tadeusz Tomaszewski, wiceprzewodniczący Senackiego Zespołu Strażaków Marek Komorowski, posłowie, senatorowie, przedstawiciele ministerstw, Kancelarii Prezydenta RP, Wojska Polskiego, kierownictwa służb podległych ministrowi spraw wewnętrznych i administracji oraz liczni inni goście.

– Bezpieczeństwo nie jest stanem danym raz na zawsze, lecz efektem wspólnej służby, pracy i gotowości do ciągłego doskonalenia się – podkreślił w swoim przemówieniu komendant główny PSP. Państwowa Straż Pożarna, kierując się tymi wartościami, nieustannie się rozwija. Strażacy działają w warunkach niepewności, zmienności i presji czasu, podejmują różnego rodzaju interwencje – w 2025 r. było ich około 0,5 mln – związane m.in. z pożarami, wypadkami komunikacyjnymi, katastrofami budowlanymi, zagrożeniami chemicznymi oraz innymi zdarzeniami. Jednocześnie PSP, wraz z ochotniczymi strażami pożarnymi, staje się jednym z głównych filarów systemu ochrony ludności. Funkcjonariusze PSP i druhowie odpowiadają na wyzwania współczesności, oczekiwania i potrzeby społeczeństwa.

Uhonorowani

4 maja to również szczególny dzień dla strażaków awansowanych i odznaczonych. Uhonorowanie ich zaangażowania, wzorowej postawy i osiągnięć w służbie – w tak wyjątkowym miejscu i czasie – dla wielu z nich jest spełnieniem marzeń.

Szczególnym momentem uroczystości był przede wszystkim awans do stopnia nadbrygadiera. W tym roku awans ten otrzymali: st. bryg. Zenon Pisiewicz, lubelski komendant wojewódzki PSP, oraz st. bryg. Sławomir Sierpatowski, zastępca komendanta głównego PSP. Akty nadania odebrali z rąk prezydenta RP, a pamiątkowe szable – z rąk ministra spraw wewnętrznych i administracji.

Ponadto prezydent RP Karol Nawrocki wręczył odznaczenia państwowe funkcjonariuszom Państwowej Straży Pożarnej oraz druhom ochotniczych straży pożarnych.

Nowym elementem tegorocznych Centralnych Obchodów Dnia Strażaka było wręczenie flag przedstawicielom jednostek straży pożarnych. To element nowej tradycji zainicjowanej przez prezydenta RP Karola Nawrockiego: uroczystej zmiany flag państwowych powiewających nad Belwederem i Pałacem Prezydenckim w Warszawie, a następnie przekazywania zdjętych z masztów tzw. flag z historią wspólnotom lokalnym, instytucjom, szkołom oraz jednostkom straży pożarnej w całej Polsce.

W tym roku flagi otrzymały: Akademia Pożarnicza, Ochotnicza Straż Pożarna w Zapuście Wielkiej oraz Ochotnicza Straż Pożarna w Supraślu. Przekazano je przedstawicielom tych jednostek.

Nowi oficerowie Państwowej Straży Pożarnej

Promocja na pierwszy stopień oficerski to jeden z najważniejszych momentów w zawodowej karierze strażaka.

Wydarzenie to odbywa się zawsze w uroczystej oprawie. 4 maja minister spraw wewnętrznych i administracji, rozkazami personalnymi, nadał stopień młodszego kapitana 298 funkcjonariuszkom i funkcjonariuszom PSP, a w jego imieniu aktu promocji dokonali: komendant główny PSP nadbryg. Wojciech Kruczek oraz zastępca komendanta głównego PSP nadbryg. Paweł Frysztak. Jako pierwszy na stopień młodszego kapitana PSP promowany został tegoroczny prymus Akademii Pożarniczej st. ogn. mgr inż. pchor. Jakub Ignaszak, który uzyskał średnią ocen 4,85, oraz ostateczny wynik ukończenia studiów: bardzo dobry z wyróżnieniem.

Błogosławieństwa nowo promowanym oficerom udzielili: krajowy kapelan strażaków ks. st. bryg. Jan Krynicki, ewangelicko-augsburski kapelan strażaków ks. bryg. Adam Glajcar oraz prawosławny kapelan strażaków o. archimandryta mł. kpt. Sergiusz Matwiejczuk.

Podziękowania i gratulacje

Obchody Dnia Strażaka są szczególną okazją do złożenia podziękowań i gratulacji wszystkim odznaczonym, wyróżnionym oraz awansowanym strażakom. Prezydent RP w swoim wystąpieniu podkreślił odwagę i profesjonalizm strażaków, a także ich ważną rolę w lokalnych społecznościach i w służbie Polsce. – Trzeba mieć odwagę, żeby chronić samego siebie; trzeba mieć odwagę, żeby chronić swoich najbliższych; trzeba mieć odwagę, żeby bić się o swoje wartości, ale trzeba mieć ogromną odwagę, żeby każdego dnia poświęcać życie i zdrowie dla drugiego człowieka. Za to wam z całego serca dziękuję – za to, że jesteście tam, gdzie was potrzebują – powiedział prezydent.

Minister spraw wewnętrznych i administracji w swoim wystąpieniu podkreślił trud służby strażaków. – To szczególne święto tych, którzy dla ratowania życia i zdrowia Polaków wybrali trudną, pełną niebezpieczeństw, ale jednocześnie szlachetną służbę. Za liczbami kryją się ludzki strach, niepewność i dramaty, a potem ulga, że jesteście, że ratujecie życie i zdrowie – powiedział minister.

Prezes ZG ZOSP RP podziękował funkcjonariuszom i druhom m.in. za nieustanną gotowość do niesienia pomocy. – W Dniu Strażaka dziękujemy wam za służbę, odwagę i gotowość. Życzymy radości, satysfakcji oraz dumy z tej pięknej, rycerskiej służby – służby, która łączy ludzi, czyni dobro i ratuje życie – powiedział prezes.

W imieniu nowo promowanych oficerów głos zabrała mł. kpt. Julia Skwarska. – Dzisiejsza promocja to zaszczyt, ale i zobowiązanie: by każdego dnia być godnym munduru, który nosimy, oraz działać profesjonalnie, odpowiedzialnie i z pełnym zaangażowaniem – powiedziała mł. kpt. Julia Skwarska.

Kolejnym elementem uroczystości było złożenie wieńca przed Grobem Nieznanego Żołnierza. W skład delegacji weszli: komendant główny PSP nadbryg. Wojciech Kruczek, rektor-komendant Akademii Pożarniczej nadbryg. dr hab. Tomasz Klimczak, prezes ZG ZOSP RP dh Waldemar Pawlak oraz przedstawiciele nowo promowanych oficerów – mł. kpt. Maciej Oleksy i mł. kpt. Miłosz Wąsikowski. Delegacja w imieniu wszystkich polskich strażaków – funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej oraz druhów ochotniczych straży pożarnych – oddała hołd bohaterom poległym podczas służby.

Wydarzenie zakończyła defilada pododdziałów, którą poprowadził dowódca uroczystości mł. bryg. Mateusz Gula. Był to szczególny moment, w którym można było podziwiać wszystkie pododdziały oraz poczty sztandarowe uczestniczące w obchodach. Jako ostatnia z Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie zeszła Orkiestra Ochotniczej Straży Pożarnej z Nadarzyna pod kierownictwem Mirosława Chilmanowicza, która – jak zawsze – zapewniła wspaniałą oprawę muzyczną podczas uroczystych obchodów.

Praktyczna edukacja o bezpieczeństwie

Podczas tegorocznych Centralnych Obchodów Dnia Strażaka prowadzono także działania edukacyjne w ramach Akademii Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej MSWiA. W granatowo-pomarańczowych namiotach można było poszerzyć wiedzę m.in. na temat zagrożeń pożarowych, chemicznych i biologicznych, pierwszej pomocy, plecaka ewakuacyjnego oraz rodzinnego planu awaryjnego. Prelekcje i pokazy prowadzili strażacy.

Pikniki edukacyjne organizowane w ramach Akademii będą towarzyszyć tegorocznym obchodom Dnia Strażaka na wszystkich szczeblach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej w całym kraju. Będzie to przestrzeń do rozmów, zadawania pytań i praktycznej edukacji o bezpieczeństwie, otwarta dla wszystkich. Celem tych działań jest budowanie odporności społecznej i wzmacnianie bezpieczeństwa na przyszłość.

 Joanna Matusiak, Anna Sobótka, Marta Giziewicz