Przeniesienie do innej służby mundurowej cz. 1

Wybór zawodu nie zawsze jest prosty, a jednocześnie stanowi jedną z najważniejszych decyzji w życiu. Zdarza się, że początkowy wybór nie jest w pełni trafny, dlatego decyzję zawodową korygujemy już w trakcie trwającego stosunku służbowego. Jak wygląda procedura „przejścia” funkcjonariusza PSP do innej formacji mundurowej?

Bywa, że wybierając zawód, kierujemy się ogólnym przekonaniem: „chcę iść do służb mundurowych” lub „interesuje mnie praca w mundurówce”, choć tak naprawdę nie wiemy, czy wybrać służbę w wojsku, czy np. w Policji. Nie zawsze decyzja o związaniu życia ze służbą wynika z pasji; nierzadko jest ona podyktowana względami finansowymi, uprawnieniami przysługującymi w danej formacji lub tradycjami rodzinnymi. Zdarza się również, że nasze oczekiwania wobec konkretnej służby rozmijają się z rzeczywistością. Dlatego – niezależnie od dokonanych już wyborów – istnieje możliwość zmiany pierwotnej decyzji. Co może zrobić funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, który chce podążyć tą drogą? Przepisy pragmatyczne poszczególnych służb przewidują możliwość przeniesienia funkcjonariusza do innej formacji podległej ministrowi spraw wewnętrznych i administracji (Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa), ministrowi sprawiedliwości (Służby Więziennej) lub ministrowi obrony narodowej (w ramach zawodowej służby wojskowej).

Zagadnienie to stanowi dla wielu jednostek organizacyjnych PSP novum, z którym nie miały dotychczas do czynienia – warto zatem je przybliżyć. W pierwszej części artykułu przyjrzymy się procedurom przejścia funkcjonariusza PSP do Policji i Służby Ochrony Państwa (SOP).

Z PSP do Policji

Przepisy

1) art. 25a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: DzU z 2025 r. poz. 636);

2) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 października 2018 r. w sprawie przenoszenia do służby w Policji (t.j.: DzU z 2023 r. poz. 1131).

Zasady ogólne

Funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej może – na własną prośbę – zostać  przeniesiony do służby w Policji, jeżeli wykazuje szczególne predyspozycje do jej pełnienia. Przeniesienie to odbywa się po uprzednim uzyskaniu zgody ministra spraw wewnętrznych i administracji – na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy komendantem głównym Policji a komendantem głównym PSP. Funkcjonariusz PSP zachowuje ustawową ciągłość służby – co oznacza, że lata służby w PSP są zaliczane w Policji zarówno do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat, jak i do wysługi emerytalnej.

Funkcjonariuszowi PSP przenoszonemu w trybie wskazanych powyżej przepisów nie przysługuje jednak odprawa ani inne należności przewidziane dla funkcjonariuszy odchodzących ze służby. Wynika to z faktu, że instytucja przeniesienia nie jest tożsama z rozwiązaniem stosunku służbowego. Przeniesienie w trybie art. 25a ustawy o Policji wiąże się jedynie z przerwaniem dotychczasowej relacji służbowej – strażaka w PSP – oraz wstąpieniem w kolejną zależność służbową, lecz w innej formacji –  jako funkcjonariusza Policji. Jest to więc kontynuacja stosunku służbowego, ale w ramach wykonywania innych obowiązków. Przeniesienie to stanowi zatem instrument specyficznej migracji funkcjonariuszy pomiędzy służbami. 

Dokumentacja związana z przeniesieniem

Wniosek o przeniesienie do Policji składa się do komendanta głównego Policji – za pośrednictwem komendanta głównego PSP – który jest zobowiązany do dołączenia do wniosku funkcjonariusza PSP uwierzytelnionego wyciągu z jego akt osobowych. Warto wyjaśnić, o jaki rodzaj dokumentów chodzi.

Często jednostki organizacyjne PSP nadsyłają do Komendy Głównej PSP kopię akt osobowych strażaka, potwierdzoną za zgodność z oryginałem. Z doświadczenia jednak wiadomo, że nie chodzi tu o odzwierciedlenie całych akt osobowych, lecz jedynie o najważniejsze dokumenty. Zasadne będzie nadesłanie informacji o przebiegu służby strażaka PSP – z uwzględnieniem jego danych osobowych – oraz potwierdzonych za zgodność dokumentów, takich jak: ostatnia opinia służbowa, bieżący zakres czynności (zadań), mianowanie na stanowisko i stopień, posiadane poświadczenia bezpieczeństwa, aktualne badania okresowe, dokumenty potwierdzające dotychczasowe zatrudnienie strażaka, dokumenty dotyczące odbytych szkoleń, kursów i studiów, posiadane uprawnienia, a także informacja, czy wobec strażaka nie jest prowadzone postępowanie karne lub dyscyplinarne.   

Komendant główny Policji – rozpatrując wniosek o przeniesienie – bierze pod uwagę, czy funkcjonariusz PSP spełnia szczególne predyspozycje do pełnienia służby w Policji. Dla każdej ze służb mundurowych predyspozycje te będą odmienne, wynikają bowiem ze specyfiki danej formacji. W Policji wymienia się w szczególności dwanaście takich predyspozycji, w tym doświadczenie i umiejętności przydatne do służby w Centralnym Pododdziale Kontrterrorystycznym Policji „BOA” oraz w samodzielnych pododdziałach kontrterrorystycznych Policji, w Centralnym Biurze Zwalczania Cyberprzestępczości, a także
w Centralnym Laboratorium Kryminalistycznym Policji.

Ścieżka przeniesienia

Dokumentacja przekazywana jest do komendanta głównego Policji, który następnie podejmuje dalsze działania w przedmiotowym zakresie. Działania te obejmują przekazanie nadesłanej dokumentacji do właściwego przełożonego w Policji, celem jej zaopiniowania. Tym samym dokumentacja funkcjonariusza PSP trafia do jednostki organizacyjnej Policji, którą wskazał on we wniosku o przeniesienie, a więc tej, w której chciałby pełnić służbę. Po zaopiniowaniu wniosku całość dokumentacji wraca do komórki kadrowej Komendy Głównej Policji. Czynności przekazania dokumentacji przełożonemu niższego szczebla nie dokonuje się jednak w sytuacji, gdy wniosek dotyczy przeniesienia do służby w Komendzie Głównej Policji.

W przypadku uzyskania akceptacji wniosku funkcjonariusza PSP komendant główny Policji występuje do ministra spraw wewnętrznych i administracji o zgodę na jego przeniesienie do służby w Policji. Przed dokonaniem tej czynności może jednak zarządzić badanie funkcjonariusza PSP – w celu ustalenia jego zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji – przez komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o Policji. Natomiast w stosunku do funkcjonariusza PSP ubiegającego się o przeniesienie do służby w Centralnym Biurze Zwalczania Cyberprzestępczości – na stanowisko związane z bezpośrednim rozpoznawaniem i zwalczaniem przestępstw popełnianych przy użyciu systemu informatycznego, systemu teleinformatycznego lub sieci teleinformatycznej, a także z zapobieganiem tym przestępstwom oraz wykrywaniem i ściganiem ich sprawców – zarządza się sprawdzenie wiedzy i umiejętności z zakresu informatyki, funkcjonowania systemów informatycznych, systemów teleinformatycznych i sieci teleinformatycznych oraz znajomości języka obcego obejmującej te dziedziny.

Komendant główny Policji może jednak odmówić akceptacji wniosku funkcjonariusza PSP, jeżeli przeniesienie go do służby w Policji nie jest uzasadnione potrzebami służby. W takim przypadku komendant główny Policji zawiadamia pisemnie komendanta głównego PSP oraz samego funkcjonariusza o negatywnym rozpatrzeniu wniosku lub o niewyrażeniu przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych zgody na przeniesienie. Informacja w tej sprawie – wraz z uwierzytelnionym wyciągiem z jego akt osobowych – jest przesyłana do Komendy Głównej PSP, a następnie do jednostki organizacyjnej PSP, w której strażak pełni służbę.

Gdy komendant główny Policji otrzymuje zgodę ministra właściwego do spraw wewnętrznych na przeniesienie funkcjonariusza PSP do Policji, komendanci obu służb podpisują porozumienie. Dodatkowo komendant główny Policji potwierdza przeniesienie funkcjonariusza rozkazem personalnym. Porozumienie zawiera m.in. imię i nazwisko strażaka, datę ustania jego służby w PSP oraz datę, od której liczy się początek służby w Policji. Rozkaz personalny wskazuje natomiast m.in.: numer identyfikacyjny nowego policjanta, charakter jego służby (przygotowawczej lub stałej), datę, od której liczy się początek służby w Policji, nazwę stanowiska służbowego, grupę zaszeregowania stanowiska, przyznane dodatki do uposażenia, a także wysokość miesięcznych stawek uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia – jeżeli mają one charakter uznaniowy – oraz określenie stopnia policyjnego odpowiadającego stopniowi uzyskanemu w PSP.

Warto jednak zwrócić uwagę, że w przypadku przeniesienia funkcjonariusza PSP do pełnienia służby w jednostce organizacyjnej Policji innej niż Komenda Główna Policji rozkaz personalny będzie zawierał informację o pozostawieniu policjanta bez przydziału służbowego – w dyspozycji właściwego przełożonego. Innymi słowy oznacza to, że nie znajdą się w nim wymienione wyżej informacje, poza numerem identyfikacyjnym, charakterem służby i datą jej rozpoczęcia. Właściwy przełożony mianuje nowego policjanta na stanowisko służbowe oraz przyznaje mu stopień policyjny odpowiadający stopniowi posiadanemu w PSP. W przypadku przeniesienia funkcjonariusza PSP do pełnienia służby w Komendzie Głównej Policji rozkaz personalny stanowi akt mianowania tego funkcjonariusza na stanowisko służbowe oraz na stopień policyjny.

Niezależnie jednak od tego, do jakiej jednostki organizacyjnej Policji funkcjonariusz zostanie przeniesiony, rozkaz ten doręcza się zarówno komendantowi głównemu PSP, samemu funkcjonariuszowi, jak również właściwemu przełożonemu funkcjonariusza w Policji. Ostatni z wymienionych otrzymuje również uwierzytelniony wyciąg z akt osobowych funkcjonariusza przeniesionego do służby w Policji – będą one bowiem dalej prowadzone w nowej jednostce, w której funkcjonariusz podejmie służbę.

Stopień służbowy, okres służby i stażu, należności finansowe

Właściwy przełożony nowego policjanta – określając okres jego służby i stażu – uznaje je za równorzędne, przyjmując, że jeden dzień służby i stażu w Państwowej Straży Pożarnej odpowiada jednemu dniowi służby i stażu w Policji. Określając natomiast należności pieniężne o charakterze jednorazowym lub przysługujące za dany okres, uważa je za zrealizowane, jeżeli w czasie pełnienia służby w dotychczasowych jednostkach funkcjonariusz otrzymał należności pieniężne przysługujące z tego samego tytułu. Właściwy przełożony nowego policjanta rozpatruje również jego ewentualne roszczenia o wypłatę należności niezrealizowanych w dotychczasowych jednostkach, ustalając je na warunkach obowiązujących policjantów, chyba że stały się wymagalne przed przeniesieniem do służby w Policji. Ponadto uposażenie funkcjonariusza z tytułu służby w Policji oraz nagroda roczna podlegają odpowiedniemu zmniejszeniu, jeżeli za ten sam okres nabył on prawo do uposażenia z tytułu służby w dotychczasowych jednostkach. Natomiast przeniesienie funkcjonariusza do służby w Policji w miejscowości innej niż dotychczasowe miejsce pełnienia służby stanowi przeniesienie na własną prośbę – w rozumieniu art. 36 ust. 1 ustawy o Policji.

Podejmując decyzję o przeniesieniu do służby w Policji, warto zauważyć, że kwalifikacje zawodowe uzyskane przez funkcjonariusza PSP w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych PSP – uprawniające do mianowania na pierwszy stopień w korpusie oficerów – uznaje się za równorzędne z kwalifikacjami zawodowymi oficerskimi w Policji. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku uzyskania pozostałych kwalifikacji – w korpusie aspirantów, chorążych oraz podoficerów – w dotychczasowych jednostkach PSP. Kwalifikacje zawodowe inne niż wskazane powyżej, uzyskane w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych PSP przez funkcjonariusza przeniesionego do służby w Policji, uznaje się za równorzędne z kwalifikacjami zawodowymi podstawowymi w Policji.

Chociaż nie jest to uregulowane w przepisach, w celu potwierdzenia przeniesienia funkcjonariusza PSP do innej służby mundurowej (nie tylko Policji) Komenda Główna PSP przekazuje dotychczasowej jednostce organizacyjnej PSP, w której strażak pełnił służbę, kopię (skan) podpisanego porozumienia oraz rozkazu personalnego, jako dokumentów poświadczających ustanie służby w PSP. Powinny one zostać dołączone do akt osobowych dotychczasowego strażaka. Dzięki temu akta osobowe będą kompletne – dokumenty wydane przez Policję (porozumienie, rozkaz personalny) zwieńczają proces przeniesienia do Policji. Wiadomo wówczas, co stało się z dotychczasowym strażakiem, kiedy, i z jakiego powodu, ustała jego służba w PSP. Jest to istotne zwłaszcza w sytuacji, gdy organy PSP nie wydają w tej sprawie innej dokumentacji dotyczącej przeniesienia.

Z PSP do Służby Ochrony Państwa (SOP)

Przepisy

1) art. 70 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (t.j.: DzU z 2025 r. poz. 34, ze zm.);

2) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie przenoszenia do służby w Służbie Ochrony Państwa (DzU z 2019 r. poz. 111).

Zasady ogólne

Zasady przeniesienia zostały uregulowane analogicznie jak w przypadku Policji. W ustawie o SOP dodany został jednak nowy ustęp dotyczący postępowania w przypadku braku porozumienia pomiędzy komendantem SOP a komendantem głównym PSP w zakresie przeniesienia. Kwestii tej nie porusza ani przepis dotyczący przeniesienia do Policji, ani przepis dotyczący przeniesienia do Straży Granicznej. Ustawodawca określił, że sytuację tę rozstrzyga minister właściwy do spraw wewnętrznych. W sytuacji uzasadnionej potrzebami organizacyjnymi lub kadrowymi do służby w SOP może bowiem przenieść minister spraw wewnętrznych i administracji.

Jak widać, przepisy dotyczące przeniesienia strażaka PSP do innych formacji mundurowych mogą na pierwszy rzut oka wydawać się podobne, jednak warto poznać je szczegółowo, ponieważ dostrzec można różnice występujące w przepisach poszczególnych służb.

Dokumentacja związana z przeniesieniem

Funkcjonariusz PSP składa prośbę o przeniesienie do służby w SOP do komendanta SOP – z zachowaniem drogi służbowej, za pośrednictwem komendanta głównego PSP – który dołącza do prośby uwierzytelniony wyciąg z akt osobowych funkcjonariusza oraz informację o zajmowanym przez niego stanowisku.

Co powinna zawierać prośba strażaka PSP? Przepis ogranicza ją do takich elementów, jak: stopień służbowy, imię i nazwisko, nazwisko rodowe, numer PESEL, imiona rodziców, adres korespondencyjny funkcjonariusza, wskazanie motywów złożenia prośby oraz podpis. Elementy te – choć nieznacznie – różnią się jednak od zawartych w prośbie o przeniesienie do służby w Straży Granicznej (SG) – w tym przypadku strażak PSP musi wskazać konkretną jednostkę organizacyjną SG, której dotyczy prośba, oraz jednostkę, w której aktualnie pełni służbę, wraz z podaniem zajmowanego stanowiska. Dodatkowo funkcjonariusz PSP dołącza oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie jego danych osobowych, w rozumieniu przepisów o ochronie danych osobowych, w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania. Podobnie jak przy przeniesieniu do innych służb, może on natomiast dołączyć do prośby dokumenty, które potwierdzają jego dodatkowe umiejętności, osiągnięcia zawodowe lub naukowe, a także opinie polecające.

Przepis wymienia szesnaście kwalifikacji szczególnie przydatnych do służby w SOP – w tym dotyczące doświadczenia i umiejętności w wykonywaniu czynności ochronnych; kwalifikacji zawodowych trenera lub instruktora uprawniających do prowadzenia zajęć z wychowania fizycznego; trenera lub instruktora strzelectwa; doświadczenia i umiejętności uzyskanych w służbie w pododdziałach antyterrorystycznych; prawa jazdy kategorii B, C, T, B+E, C+E, D+E; doświadczenia i umiejętności w zakresie planowania i organizacji szkoleń – a także innych kwalifikacji istotnych z punktu widzenia pełnienia służby w SOP.

Ścieżka przeniesienia

Komendant SOP, rozpatrując prośbę funkcjonariusza PSP o przeniesienie do pełnienia służby w SOP, uwzględnia predyspozycje do jej pełnienia, wynikające ze wskazanych w przepisie szesnastu kwalifikacji. Kierownik komórki organizacyjnej SOP właściwej w sprawach kadrowych przedstawia natomiast komendantowi SOP – wraz z materiałami sprawy – opinię dotyczącą zasadności przeniesienia funkcjonariusza do służby w SOP. Następnie komendant SOP akceptuje prośbę funkcjonariusza lub odmawia jej akceptacji. W pierwszym przypadku komendant SOP występuje do ministra właściwego do spraw wewnętrznych o wyrażenie zgody na przeniesienie. Jednak przed jej wyrażeniem minister może zwrócić się do komendanta SOP lub komendanta głównego PSP o przekazanie dodatkowych informacji o funkcjonariuszu. Przepisy dotyczące przeniesienia funkcjonariusza do Policji jak też do Straży Granicznej nie przyznają takiego uprawnienia. 

Minister właściwy do spraw wewnętrznych wyraża zgodę na przeniesienie funkcjonariusza PSP do służby w SOP albo odmawia jej wyrażenia. W drugim przypadku komendant SOP zawiadamia na piśmie zainteresowanego funkcjonariusza oraz komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej. Jeśli minister wyrazi zgodę na przeniesienie, komendanci obu służb podpisują porozumienie. Zawiera ono takie same elementy jak analogiczny dokument dotyczący przeniesienia do Policji lub do SG.

W sytuacji braku porozumienia pomiędzy komendantem SOP a komendantem głównym PSP – w przypadkach uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi lub kadrowymi – do służby w SOP może przenieść funkcjonariusza minister właściwy do spraw wewnętrznych. Przenosi on funkcjonariusza do służby w SOP w drodze decyzji administracyjnej i przesyła do komendanta SOP oraz komendanta głównego PSP informację o jej wydaniu.

W przypadku złożenia przez funkcjonariusza PSP pisemnej rezygnacji, postępowanie w sprawie jego przeniesienia do służby w SOP ulega przerwaniu. Wówczas komendant SOP, lub osoba przez niego upoważniona, zawiadamia o tym fakcie na piśmie komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej.

Przeniesienie strażaka PSP do służby w SOP potwierdzane jest rozkazem personalnym. Zawiera on te same elementy co w przypadku przeniesienia do Policji lub do SG. Rozkaz ten jest doręczany przenoszonemu funkcjonariuszowi oraz komendantowi głównemu PSP.

Uwierzytelniony wyciąg z akt osobowych funkcjonariusza PSP przeniesionego do służby w SOP przekazuje się komórce organizacyjnej SOP właściwej w sprawach kadrowych, a jeśli do przeniesienia jednak nie doszło, niezwłocznie zwraca się dokument komendantowi głównemu Państwowej Straży Pożarnej.

Stopień służbowy, okres służby i stażu, należności finansowe

Komendant SOP mianuje dotychczasowego funkcjonariusza PSP na stopień służbowy w SOP, odpowiadający stopniowi właściwemu dla odpowiedniej jednostki organizacyjnej, z dniem przeniesienia do tej służby. Określając okres służby i stażu funkcjonariusza PSP, uznaje je za równorzędne i przyjmuje, że jeden dzień służby i stażu w PSP odpowiada jednemu dniowi służby i stażu w SOP. W zakresie należności pieniężnych o charakterze jednorazowym lub przysługujących za dany okres, uznaje je za zrealizowane, jeżeli w czasie pełnienia służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych funkcjonariusz otrzymał należności przysługujące z tego samego tytułu. Uposażenie funkcjonariusza z tytułu służby w SOP oraz nagroda roczna podlegają odpowiedniemu zmniejszeniu, jeżeli za ten sam okres funkcjonariusz nabył prawo do uposażenia z tytułu służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych.

Za równorzędne z kwalifikacjami zawodowymi wymaganymi na stanowisku, na którym konieczne jest przeszkolenie specjalistyczne w SOP, uznaje się uzyskanie w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych PSP stopnia podoficera, chorążego lub oficera. W innych przypadkach kwalifikacje zawodowe uzyskane w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych PSP uznaje się za równorzędne z kwalifikacjami zawodowymi wymaganymi na stanowisku, na którym konieczne jest przeszkolenie podstawowe w SOP.

st. ogn. Dorota Mastalińska pełni służbę w Biurze Kadr Komendy Głównej PSP