Sprawy ochotników

Dotacje dla ochotniczych straży pożarnych

Kategoria: Sprawy ochotników

Majątek i fundusze OSP pochodzą z różnych źródeł – ze składek członkowskich, darowizn, spadków i zapisów, z dochodów z majątku i imprez, z ofiarności publicznej oraz z wpływów z działalności gospodarczej. Bardzo istotnym elementem zasilającym budżet OSP są dotacje z budżetu państwa.

 

Na przestrzeni lat 2015-2017 jednostki ochotniczych straży pożarnych uzyskały w ramach dotacji z budżetu państwa ponad 338,6 mln złotych. Znalazły się w tym gronie zarówno jednostki włączone do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, jak i będące poza nim. Warto odnotować, że w ciągu ostatnich dwóch lat finansowe wsparcie dla obu grup OSP znacząco wzrosło. Gdzie trafiły te pieniądze i na co zostały spożytkowane?

Wsparcie dla OSP w KSRG

W latach 2015-2017 komendant główny Państwowej Straży Pożarnej przekazywał dotacje dla jednostek ochotniczych straży pożarnych na realizację zadania publicznego „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego”, znane pod bardziej potoczną nazwą jako „dotacje KSRG”. Zgodnie z art. 33 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej z tej formy dofinansowania mogą korzystać te jednostki, które działają w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. W latach 2015-2017 otrzymały one w sumie 227 110 000 zł – po 73 000 000 zł w latach 2015 i 2016 oraz 81 110 000 zł w 2017 r. W 2017 r. środki te zostały ujęte w ramach ustawy z 15 grudnia 2016 r. o ustanowieniu Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu w latach 2017-2020 (DzU z 2016 r. poz. 2140).

Dotacje KSRG zostały przeznaczone na zakupy inwestycyjne sprzętu transportowego i specjalistycznego, w tym pojazdów pożarniczych, a także na zapewnienie bieżącego wyposażenia i sprzętu, w tym odzieży ochronnej i wyekwipowania osobistego strażaków. W latach 2015-2016 dofinansowano ponadto naprawy wyposażenia i sprzętu (w tym pojazdów), a w 2017 r. remonty strażnic. 

Dotacje 1

Dotacje MSWiA

Druga pula dotacji budżetowych dla OSP na realizację zadania publicznego pt. „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych” (zwana jako „dotacje MSWiA”) do 2015 r. była przekazywana bezpośrednio przez ministra spraw wewnętrznych i administracji.  Od 2016 r. na mocy upoważnienia ministra to komendant główny PSP przekazuje te środki poszczególnym ochotniczym strażom pożarnym na zasadach określonych w ustawie z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1817, z późn. zm.). Środki dotacji były przekazywane dla ochotniczych straży pożarnych i Związku OSP RP. W latach 2015-2017 z tego tytułu OSP otrzymały łącznie 111 500 000 zł: w 2015 r. – 32 500 000 zł, w 2016 r. – 36 000 000 zł, a w 2017 r. – 43 000 000 (kwota 40 000 000 zł została ujęta w tzw. ustawie modernizacyjnej). Warto odnotować, że w 2017 r. z tej puli wsparcie otrzymały tylko jednostki OSP niewłączone do KSRG.

Środki te trafiły m.in. na: zakupy inwestycyjne sprzętu transportowego i specjalistycznego, w tym pojazdów pożarniczych, bieżące wyposażenie, sprzęt, odzież ochronną i osobiste wyekwipowanie strażaków. Ponadto w 2016 r. dofinansowano w kwocie 2 000 000 zł organizację: finału Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej, Ogólnopolskich Zawodów Sportowo-Pożarniczych Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych według regulaminu CTIF w Wiśle i Ogólnopolskich Zawodów Sportowo-Pożarniczych OSP według regulaminu CTIF w Polanicy-Zdroju oraz obozów młodzieżowych drużyn pożarniczych. Pieniądze na ten cel zostały przekazane do Zarządu Głównego Związku OSP RP. W 2017 r. sumą 2 000 000 zł dofinansowano organizację obozów młodzieżowych drużyn pożarniczych. Kwota ta trafiła bezpośrednio do organizatorów obozów – ochotniczych straży pożarnych i oddziałów powiatowych Związku OSP RP.

Dotacje 2

Kryteria

Ochotnicze straże pożarne działają na podstawie ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tj. DzU z 2017 r. poz. 210) oraz ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tj. DzU.z 2017 r. poz. 736, z późn. zm.). Zgodnie z zapisem ustawowym ochotnicza straż pożarna jest jednostką ochrony przeciwpożarowej. Dotacje na realizację zadań publicznych „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego” oraz „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych” przekazywane były na podstawie wspomnianych ustaw i wydanych do nich aktów wykonawczych oraz na podstawie przyjętych procedur wewnętrznych.

Przy podziale środków dla poszczególnych województw stosowano jednolite dla wszystkich kryteria. W odniesieniu do dotacji KSRG były to:

  • liczba jednostek włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego według stanu na 31 grudnia roku poprzedniego,
  • liczba wyjazdów do pożarów i miejscowych zagrożeń oraz udział w zabezpieczeniu operacyjnym obszaru chronionego w poprzednim roku,
  • liczba ludności w danym województwie,
  • liczba powiatów w danym województwie (od 2017 r.).

Przy podziale tzw. dotacji MSWiA brano zaś pod uwagę liczbę powiatów w województwie oraz liczbę jednostek OSP w województwie.

Kwoty dotacji w latach 2015-2017 dla OSP według województw

Województwo

2015*

2016

2017

Ogółem za lata
2015-2017

 
 

dolnośląskie

5 597 979

7 313 391

8 511 825

21 423 195

 

kujawsko-pomorskie

3 808 038

5 604 757

6 669 296

16 082 091

 

lubelskie

4 003 486

7 545 778

8 126 670

19 675 934

 

lubuskie

2 360 973

3 343 225

3 833 353

9 537 551

 

łódzkie

5 328 184

7 992 296

8 981 128

22 301 608

 

małopolskie

6 828 199

8 898 895

9 979 289

25 706 383

 

mazowieckie

9 451 360

13 515 145

15 952 379

38 918 884

 

opolskie

2 071 892

3 336 940

3 805 271

9 214 103

 

podkarpackie

4 144 957

7 002 903

7 576 083

18 723 943

 

podlaskie

2 406 163

4 054 112

4 811 874

11 272 149

 

pomorskie

4 160 787

5 474 927

6 775 630

16 411 344

 

śląskie

7 131 726

9 472 607

11 248 308

27 852 641

 

świętokrzyskie

2 993 316

4 825 857

5 122 838

12 942 011

 

warmińsko-mazurskie

3 026 848

4 467 606

5 451 345

12 945 799

 

wielkopolskie

6 677 309

9 845 820

11 873 660

28 396 789

 

zachodniopomorskie

3 008 783

4 305 741

5 391 051

12 705 575

 

ZG ZOSP RP

 

2 000 000

0

2 000 000

 

razem dotacje dla OSP:

 73 000 000

109 000 000

124 110 000

338 610 000**

 
           

* W 2015 r. ujęte zostały tylko dotacje dla jednostek włączonych do KSRG z uwagi na brak danych dotyczących dotacji MSWiA

** suma łącznie z kwotą 32 500 000 przekazaną bezpośredenio przez MSWiA

Zakupy 2017

W 2017 r. komendant główny Państwowej Straży Pożarnej przekazał dotacje na dofinansowanie realizacji zadań publicznych przez jednostki OSP w łącznej kwocie 124 110 000 zł.  W ramach zadania publicznego „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego” OSP włączone do KSRG otrzymały 81 110 000 zł. Pozostałe OSP  na realizację zadania publicznego „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych” otrzymały 43 000 000 zł.

Pełna kwota dotacji dla OSP w KSRG oraz kwota 40 000 000 zł dotacji MSWiA były w 2017 r. realizowane w ramach „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu w latach 2017-2020”. Zakres rzeczowy programu modernizacji dla OSP obejmuje realizację  następujących przedsięwzięć: remonty strażnic, zakupy sprzętu transportowego, zakupy sprzętu uzbrojenia i techniki specjalnej, zakupy sprzętu informatyki i łączności, zakupy wyposażenia osobistego i ochronnego strażaków.

Dotacje KSRG

W ramach pierwszego zadania zostało podpisanych 4151 umów. Największa pula pieniędzy – 48 330 000 zł trafiła na dofinansowanie zakupu 257 jednostek sprzętu transportowego:

  • 30 ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych,
  • 172 średnich samochodów ratowniczo-gaśniczych,
  • 33 przyczepek do transportu sprzętu,
  • 22 łodzi ratowniczych min. sześcioosobowych wraz z przyczepą.

Dotacje w wysokości 18 708 000 zł przekazano na remonty 1738 strażnic. Kolejna kwota – 8 292 000 zł – zasiliła zakupy wyposażenia osobistego i ochronnego strażaków. Dzięki niej dofinansowano zakup 18 115 jednostek wyposażenia, w tym: m.in. 2608 kompletów ubrań specjalnych i 173 kompletów lekkich ubrań ochrony przeciwchemicznej, a ponadto sprzęt OUO, obuwie, rękawice specjalne hełmy itp.

Na zakupy sprzętu uzbrojenia i techniki specjalnej przeznaczono dotacje w wysokości 5 370 000 zł. OSP nabyły za nie 4753 jednostek sprzętu, a na długiej liście zakupów znalazły się m.in: zestawy hydraulicznych narzędzi ratowniczych, agregaty prądotwórcze, wentylatory oddymiające, motopompy pożarnicze, pompy do wody zanieczyszczonej, zestawy ratownictwa medycznego R1, defibrylatory AED, pilarki do drewna, piły do cięcia stali i betonu, detektory wielogazowe z możliwością wykrycia CO, węże, armatura wodna itp.

Wyposażenie OSP w KSRG zostało też wzbogacone o sprzęt informatyki i łączności.  Kwotą 410 000 zł dofinansowano zakup 324 jednostek sprzętu, w tym 311 radiotelefonów i 13 zestawów podhełmowych do radiotelefonu.

Dotacje MSWiA

Dotacje w ramach zadania publicznego „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych” zaowocowały podpisaniem 3990 umów na łączną kwotę 40 000 000 zł..

W ramach sprzętu transportowego dofinansowano zakup 98 jednostek sprzętu za kwotę 16 480 000 zł, w tym:

  • 2 ciężkie samochody ratowniczo-gaśnicze,
  • 28 średnich samochodów ratowniczo-gaśniczych,
  • 48 lekkich samochodów ratowniczo-gaśniczych,
  • 7 przyczepek do transportu sprzętu,
  • 13 łodzi ratowniczych m.in. sześcioosobowych wraz z przyczepą.

10 000 000 zł dotacji trafiło na dofinansowanie remontów 1287 obiektów. Kolejna pula pieniędzy – dotacje na zakupy sprzętu uzbrojenia i techniki specjalnej – wyniosła 9 480 000 zł i umożliwiła dofinansowanie zakupu 11 278 jednostek sprzętu.

Dotacja w wysokości 3 670 000 zł zasiliła zakupy wyposażenia osobistego i ochronnego strażaków. Dzięki niej zostało zakupionych 9730 jednostek wyposażenia, w tym m.in. 1 403 komplety ubrań specjalnych, hełmy, obuwie, aparaty powietrzne itp.

W kategorii zakupy sprzętu informatyki i łączności dotacja wyniosła 370 000 zł i została przeznaczona na dofinansowanie zakupu 333 jednostek sprzętu, w tym: 14 systemów selektywnego alarmowania, 317 radiotelefonów i dwóch zestawów podhełmowych do radiotelefonu.

Poza przedsięwzięciami realizowanymi w ramach „Programu modernizacji” zostały również przekazane dotacje w kwocie 1 000 000 zł na zakup niezbędnych materiałów i usług wynikających z sytuacji nieprzewidzianych, związanych z przygotowaniem OSP do działań ratowniczo-gaśniczych. Zawarto 485 umów, na podstawie których zostały przekazane środki na dofinansowanie m.in.: napraw i przeglądów pojazdów pożarniczych i innego sprzętu ratowniczego, zakup sprzętu oraz odzieży ochronnej i przedmiotów ekwipunku osobistego, zakup środków gaśniczych, sorbentów, neutralizatorów i dyspergentów, szkolenia strażaków w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Pozostałe 2 000 000 zł zostały przeznaczone na organizację obozów młodzieżowych drużyn pożarniczych. Zawarto 61 umów, w tym 58 z jednostkami OSP i trzy z oddziałami powiatowymi Związku OSP RP. Dzięki temu zorganizowano 65 obozów MDP, w których udział wzięło 3 224 uczestników.

st. bryg. Zbigniew Krzemień jest zastępcą dyrektora w Biurze Finansów KG PSP

styczeń 2018