Ratownictwo i ochrona ludności

Rekordowy rok

Kategoria: Ratownictwo i ochrona ludności

Zewidencjonowane przez Państwową Straż Pożarną interwencje jednostek ochrony przeciwpożarowej w 2017 r. osiągnęły rekordową liczbę 519 902 zdarzeń.

 Bariera połowy miliona meldunków zapisanych w SWD PSP jak dotąd została przekroczona tylko raz – w 2010 r., kiedy odnotowaliśmy gwałtowny wzrost liczby miejscowych zagrożeń, związanych przede wszystkim z intensywnymi opadami deszczu.

Liczba interwencji na przestrzeni lat rośnie i zgodnie z utrzymującą się tendencją może wzrosnąć do ponad 600 tys. jeszcze przed 2030 r. Wzrost lub spadek liczby zdarzeń w danym roku uzależniony jest jednak od występujących zjawisk pogodowych, szczególnie silnych wiatrów i gwałtownych opadów atmosferycznych.

wykres1 

Wykres 1.Liczba zdarzeń z udziałem jednostek ochrony przeciwpożarowej w latach 2000-2017 z prognozowaną linią trendu (opracowanie własne na podstawie danych z SWD PSP)

 

Pożary w mniejszości

Liczba pożarów w 2017 r. to już jedynie tylko nieco ponad 24% wszystkich zdarzeń (24,22%). Wzrost o 23% liczby miejscowych zagrożeń w stosunku do 2016 r. był ściśle związany z wichurami, które przeszły przez Polskę. Dla porównania – w 2016 r. miejscowych zagrożeń wskutek silnych wiatrów zanotowano 56 694, czyli o 45% mniej niż w 2017 r. Udział zdarzeń wywołanych przez silne wiatry w 2017 r. to prawie 20% wszystkich interwencji jednostek ochrony przeciwpożarowej. Dane według rodzaju miejscowego zagrożenia w zależności od wielkości zdarzenia zostały przedstawione w tabeli 1 – ponad 27% zdarzeń to miejscowe zagrożenia powstałe podczas oddziaływania sił przyrody.

Tabela 1. Rodzaje miejscowych zagrożeń w rozbiciu na wielkość zdarzenia w 2017 r.

Wielkość/Rodzaj

Małe

Lokalne

Średnie

Duże

Gigantyczne

RAZEM

Silne wiatry

5 245

98 020

231

12

1

103 509

Przybory wód

552

4 820

55

18

1

5 446

Opady śniegu

236

5 986

14

0

0

6 236

Opady deszczu

1 756

23 637

107

17

0

25 517

Chemiczne i ekologiczne

280

8 667

885

34

0

9 866

W transporcie drogowym

3 618

62 051

2 181

44

0

67 894

W transporcie kolejowym

49

339

48

5

0

441

W transporcie lotniczym

18

42

9

1

0

70

Na obszarach wodnych

1 052

3 155

590

22

1

4 820

Opracowanie własne na podstawie danych z SWD PSP

Rosnący udział alarmów fałszywych spowodowany jest wyposażaniem coraz większej liczby obiektów w systemy przeciwpożarowe. Warto odnotować, że maleje liczba alarmów złośliwych. W ubiegłym roku wynosiła niecałe 3,5% wszystkich zdarzeń.

wykres2 

Wykres 2. Liczba zdarzeń z udziałem jednostek ochrony przeciwpożarowej w 2017 r. według rodzaju zdarzenia (opracowanie własne na podstawie danych z SWD PSP)

W 2017 r. w działaniach ratowniczo-gaśniczych udział brało ogółem prawie 1850 tys. strażaków (PSP) i ponad 1733 tys. druhów (według statystyk prowadzonych przez PSP). Liczba członków OSP uczestniczących w działaniach wzrosła w stosunku do 2016 r. o 25% (OSP w KSRG – wzrost o 22%, wśród pozostałych OSP o około 35%). Generalnie w działaniach ratowniczych udział brało ponad 1311 tys. członków OSP jednostek włączonych do KSRG i ponad 421 tys. członków OSP spoza systemu. Należy zaznaczyć, że dane liczbowe odnoszą się do sumy ratowników z każdego zdarzenia.

Liczba interwencji oraz ratowników biorących udział w zdarzeniach rośnie nie tylko ze względu na występowanie gwałtownych zjawisk atmosferycznych, lecz także z powodu zwiększania zakresu działań jednostek ochrony przeciwpożarowej. Większy udział druhów w zdarzeniach to również zasługa rosnącego potencjału krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Na koniec 2017 r. do systemu włączonych było już 4376 jednostek ochotniczych straży pożarnych, w których działa (według danych Komendy Głównej PSP) ponad sto tysięcy (101 468) członków OSP spełniających wymagania bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych (wiek 18-65 lat, badania lekarskie, szkolenie pożarnicze).

W działaniach ratownicy PSP i OSP biorą udział samodzielnie bądź wspólnie. Samodzielne działania PSP to prawie połowa wszystkich zdarzeń w 2017 r., 20% to działania wspólne PSP i OSP, a pozostałe 30% – samodzielne działania druhów.

wykres3 

Wykres 3. Działania jednostek ochrony przeciwpożarowej w 2017 r. z podziałem na samodzielne i wspólne PSP z OSP (opracowanie własne na podstawie danych z SWD PSP)

W 2017 r. podczas ponad 519 tys. zdarzeń śmierć w pożarach poniosło czterech ratowników, w tym dwóch strażaków, a 324 zostało rannych (204 strażaków). Ogółem we wszystkich zdarzeniach zaewidencjonowano 4582 ofiary śmiertelne i 68 328 osób rannych. Podczas pożarów odnotowano 475 ofiar śmiertelnych, w tym 385 w pożarach obiektów mieszkalnych. Szczegółowe dane dotyczące poszkodowanych zamieszczono w tabeli 2. Statystyka ta oparta jest na informacjach ze zdarzeń, które obejmują jedynie czas prowadzenia działań przez jednostki ochrony przeciwpożarowej.

Tabela 2. Wypadki z ludźmi podczas pożarów i miejscowych zagrożeń w 2017 r.

tab2

Opracowanie własne na podstawie danych z SWD PSP

           

Przeprowadzona w Krajowym Centrum Koordynacji Ratownictwa i Ochrony Ludności analiza przybycia pierwszej jednostki ochrony przeciwpożarowej do zdarzenia w ostatnich 5 latach wykazała, że jako pierwsze najczęściej przybywają siły i środki PSP. W latach 2013-2017 Państwowa Straż Pożarna dojeżdżała na miejsce zdarzenia jako pierwsza w ponad 56% interwencji. Ubiegły rok odbiega od tej wieloletniej tendencji ze względu na wystąpienie dużej liczby zdarzeń związanych z usuwaniem skutków anomalii pogodowych. Powodowały one większe zaangażowanie ochotniczych straży pożarnych, w szczególności tych spoza systemu, z uwagi na niedrożność dróg dojazdu na miejsce zdarzenia, a tym samym wydłużony czas dotarcia sił PSP.

Tabela 3. Liczba zdarzeń według przybycia pierwszej jednostki na miejsce zdarzenia

w latach 2013-2017

Rok

Rodzaj zdarzenia

JRG

OSP KSRG

OSP

liczba

udział

liczba

udział

liczba

udział

2013

P

79 033

63%

37 413

30%

8 938

7%

MZ

143 825

59%

81 999

33%

19 310

8%

razem

222 858

60%

119 412

32%

28 248

8%

2014

P

83 218

58%

47 894

33%

12 949

9%

MZ

148 716

61%

79 314

32%

17 750

7%

razem

231 934

59%

127 208

33%

30 699

8%

2015

P

98 582

54%

66 095

36%

18 605

10%

MZ

156 062

57%

95 663

35%

20 786

8%

razem

254 644

56%

161 758

35%

39 391

9%

2016

P

73 890

59%

40 795

33%

10 718

9%

MZ

164 967

58%

97 939

34%

21 039

7%

razem

238 857

58%

138 734

34%

31 757

8%

2017

P

71 702

57%

41 267

33%

12 201

10%

MZ

185 089

38%

128 987

27%

170 254

35%

razem

256 791

42%

170 254

28%

182 455

30%

Materiały opracowane w Wydziale Przetwarzania Danych Operacyjnych KCKRiOL na podstawie danych z SWD PSP

Analiza z zakresu przybycia pierwszej jednostki ochrony przeciwpożarowej do wypadku (zdarzenie w komunikacji drogowej z co najmniej jedną osobą poszkodowaną) wykazała, że PSP jako pierwsza służba dojeżdża do jeszcze większej liczby zdarzeń.

Tabela 4. Liczba zdarzeń według przybycia pierwszej jednostki na miejsce wypadku w latach 2013-2017

ROK

JRG

OSP w KSRG

OSP spoza systemu

liczba

udział

liczba

udział

liczba

udział

2013

15 555

66,90%

7 162

30,80%

529

2,30%

2014

16 703

65,90%

7 981

31,50%

645

2,50%

2015

16 366

64,60%

8 143

32,10%

821

3,20%

2016

18 866

63,00%

10 007

33,40%

1 059

3,50%

2017

21 085

63,30%

10 858

32,60%

1 356

4,10%

Razem

88 575

64,60%

44 151

32,20%

4 410

3,20%

Materiały opracowane w Wydziale Przetwarzania Danych Operacyjnych KCKRiOL na podstawie danych z SWD PSP

Rozkład procentowy dojazdu sił i środków na miejsce zdarzenia w przypadku wypadków nie wykazuje różnic w 2017 r. w stosunku do ubiegłych lat, co dodatkowo potwierdza, że wpływ na dane z tabeli 3 miał rodzaj miejscowego zagrożenia wywołany oddziaływaniem anomalii pogodowych. Reasumując, jednostki Państwowej Straży Pożarnej w ponad 60% interwencji podczas wypadków są pierwsze na miejscu zdarzenia.

 

 

mł. bryg. dr inż. Marek Marzec jest naczelnikiem Wydziału Przetwarzania Danych Operacyjnych KCKRiOL 

W artykule wykorzystano dane z Systemu Wspomagania Decyzji Państwowej Straży Pożarnej oraz część analiz statystycznych sporządzonych w Wydziale Przetwarzania Danych Operacyjnych KCKRiOL.

 

kwiecień 2018